Uścisk w klatce piersiowej, ból brzucha przed ważnym spotkaniem, uporczywe napięcie karku czy migreny, które wracają w każdy weekend – to nie są „wymyślone” dolegliwości. Bóle psychosomatyczne są realne, dotkliwe i potrafią zdezorganizować życie. Choć ich źródło nie leży w uszkodzeniu tkanek, a w naszej psychice, ból, który czujesz, jest tak samo prawdziwy jak ten po stłuczeniu.

Z perspektywy terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), bóle psychosomatyczne to sposób, w jaki Twój układ nerwowy komunikuje przeciążenie emocjonalne, z którym umysł nie może sobie poradzić w inny sposób.

Czym dokładnie są bóle psychosomatyczne?

Bóle psychosomatyczne (nazywane również somatyzacją) to objawy fizyczne, które mają podłoże psychologiczne. Kiedy przeżywamy silny lęk, tłumimy złość lub funkcjonujemy w chronicznym stresie, nasz organizm pozostaje w stanie ciągłej gotowości.

Najczęstsze postacie, jakie przyjmują bóle psychosomatyczne, to:

• Napięciowe bóle głowy i migreny.

• Bóle kręgosłupa, karku i lędźwi (wynikające z chronicznego napięcia mięśni).

• Problemy żołądkowo-jelitowe (zespół jelita drażliwego, skurcze brzucha).

• Nerwobóle i kłucie w okolicy serca.

Dlaczego stres wywołuje bóle psychosomatyczne?

W poprzednich artykułach omawialiśmy układ współczulny. W sytuacji zagrożenia pompuje on adrenalinę do mięśni, przygotowując nas do walki. Jeśli jednak zagrożenie jest „wewnątrz” (np. lęk przed porażką czy trauma), energia ta nie zostaje rozładowana. Mięśnie pozostają napięte, a naczynia krwionośne skurczone – tak właśnie rodzą się bóle psychosomatyczne.

W CBT mówimy o „błędnym kole somatyzacji”. Odczuwasz ból, zaczynasz się nim martwić („czy to coś poważnego?”), lęk narasta, co powoduje jeszcze większe napięcie i w efekcie silniejsze bóle psychosomatyczne.

Jak terapia CBT leczy bóle psychosomatyczne?

Jako terapeuta poznawczo-behawioralny nie ignoruję Twojego bólu. Zamiast tego, wspólnie szukamy jego „instrukcji obsługi”. Bóle psychosomatyczne w procesie terapeutycznym są punktem wyjścia do:

1. Identyfikacji stresorów: Sprawdzamy, jakie sytuacje i myśli poprzedzają pojawienie się bólu.

2. Pracy z ciałem (Techniki relaksacyjne): Uczymy się świadomego rozluźniania mięśni (trening Jacobsona) i oddechu przeponowego, by wyłączyć fizjologiczną reakcję stresową.

3. Zmiany interpretacji: Bóle psychosomatyczne często budzą lęk o zdrowie. Uczymy się interpretować je jako sygnał „potrzebuję odpoczynku”, a nie „dzieje się coś groźnego”.

4. Ekspresji emocji: Uczymy się nazywać i wyrażać uczucia, zamiast „zamrażać” je w ciele.

Co możesz zrobić, gdy czujesz bóle psychosomatyczne?

Zanim spotkamy się w gabinecie, możesz wypróbować proste metody na przerwanie cyklu napięcia:

• Skanowanie ciała: Kilka razy dziennie sprawdź, czy Twoje barki nie są podciągnięte pod uszy, a szczęka zaciśnięta. Świadomie je rozluźnij.

• Ruch regeneracyjny: Joga, stretching lub spacer pozwalają „zużyć” nadmiar hormonów stresu, które generują bóle psychosomatyczne.

• Zadaj sobie pytanie: „O czym teraz myślę? Co czuję?”. Często samo nazwanie emocji sprawia, że ciało nieco odpuszcza.

Podsumowanie: Czy z bólu psychosomatycznego można wyjść?

Tak. Bóle psychosomatyczne są uleczalne, a kluczem do sukcesu jest zrozumienie współpracy między Twoim umysłem a ciałem. Dzięki terapii CBT nauczysz się czytać sygnały wysyłane przez organizm i reagować na nie w sposób, który przynosi ulgę, a nie lęk.

Jeśli Twoje wyniki badań są prawidłowe, a ciało wciąż cierpi – zapraszam na konsultację. Jako terapeuta poznawczo-behawioralny pomogę Ci odnaleźć spokój, który ukoi Twój fizyczny ból.

Udostępniając (poniżej szybka opcja), “lajkując” pomagasz dotrzeć temu artykułowi do większej liczby osób. Jeśli możesz podziel się tym artykułem ze znajomymi.