Wyobraź sobie, że podczas krojenia kolacji Twoja głowa nagle podpowiada Ci drastyczny obraz. Albo gdy stoisz na peronie, pojawia się myśl: „A co, jeśli kogoś popchnę?”. Dla większości ludzi te myśli to „szum”, ale dla osoby cierpiącej na HAMR OCD stają się one początkiem piekła. Pojawia się paraliżujący lęk, poczucie winy i pytanie: „Czy to znaczy, że jestem mordercą lub psychopatą?”.

Jako terapeuta poznawczo-behawioralny (CBT) chcę Cię uspokoić: HAMR OCD to zaburzenie lękowe, a nie skłonność do agresji. W rzeczywistości osoby z tym podtypem OCD są statystycznie mniej skłonne do przemocy niż przeciętny człowiek, ponieważ ich myśli są egodystoniczne – sprzeczne z ich wartościami i systemem moralnym.

Czym dokładnie jest HAMR OCD?

HAMR OCD (często nazywane Harm OCD) to postać zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, w której obsesje dotyczą możliwości wyrządzenia krzywdy sobie lub innym. Kluczowym elementem nie jest tutaj chęć zrobienia czegoś złego, ale paniczny lęk przed tym, że mogłoby się to stać lub że straci się kontrolę nad sobą.

W nurcie CBT wyjaśniamy, że w HAMR OCD mózg błędnie interpretuje przypadkowe, dziwne myśli (tzw. myśli intruzywne) jako realne zagrożenie lub ukrytą prawdę o charakterze pacjenta.

Rodzaje natręctw w obrębie HAMR OCD

Choć każdy przypadek jest indywidualny, HAMR OCD zazwyczaj manifestuje się w kilku formach:

1. Lęk przed skrzywdzeniem bliskich: Natrętne obrazy dotyczące ataku na dzieci, partnera lub rodziców.

2. Lęk przed skrzywdzeniem obcych: Obawa przed spowodowaniem wypadku, popchnięciem kogoś lub przypadkowym zranieniem przechodnia.

3. Samouszkodzenia (Self-harm OCD): Myśli o zrobieniu krzywdy sobie, które nie wynikają z chęci samobójczej, ale z lęku przed utratą kontroli nad własnym ciałem.

4. Lęk przed byciem seryjnym mordercą: Przeszukiwanie internetu i porównywanie się do przestępców, by udowodnić sobie, że „nie jest się takim jak oni”.

Mechanizm działania HAMR OCD: Błędne koło

Osoba cierpiąca na HAMR OCD próbuje poradzić sobie z lękiem poprzez kompulsje. Mogą to być:

• Unikanie: Chowanie noży, unikanie kontaktu z dziećmi, nieprzebywanie na wysokościach.

• Szukanie zapewnień: Ciągłe pytania do bliskich: „Czy na pewno jestem dobrym człowiekiem?”.

• Rytuały mentalne: Analizowanie każdej sekundy dnia, by upewnić się, że nie zrobiło się nikomu krzywdy.

Niestety, każde wykonanie kompulsji utwierdza HAMR OCD, ponieważ mózg dostaje sygnał: „Dobrze, że to sprawdziłeś, zagrożenie było realne!”.

Jak terapia CBT i ERP leczy HAMR OCD?

Współczesna psychologia uznaje metodę ERP (Ekspozycja i Powstrzymanie Reakcji) za złoty standard w leczeniu HAMR OCD. Jako Twój terapeuta przeprowadzę Cię przez proces, w którym:

1. Oswoimy lęk: Nauczymy się akceptować obecność myśli bez nadawania im znaczenia.

2. Powstrzymamy kompulsje: Przestaniesz chować noże i unikać ludzi. Dzięki temu Twój mózg nauczy się (proces habituacji), że myśl o krzywdzie nie jest równoznaczna z czynem.

3. Zmienimy interpretację: Wykorzystamy narzędzia CBT, byś zrozumiał, że myśli to tylko „impulsy elektryczne”, a nie instrukcje działania.

Czy z HAMR OCD można wyzdrowieć?

Tak. HAMR OCD odpowiada na terapię. Najważniejszym krokiem jest zrozumienie, że Twoje myśli nie definiują tego, kim jesteś. Fakt, że tak bardzo się ich boisz, jest najlepszym dowodem na to, jak bardzo cenisz życie i bezpieczeństwo innych.

Jeśli natrętne myśli o przemocy nie dają Ci żyć – zapraszam na konsultację. Jako terapeuta poznawczo-behawioralny pomogę Ci odzyskać kontrolę i poczucie bezpieczeństwa we własnej głowie.

Udostępniając (poniżej szybka opcja), “lajkując” pomagasz dotrzeć temu artykułowi do większej liczby osób. Jeśli możesz podziel się tym artykułem ze znajomymi.